Nếu bạn đang phân vân không biết tài chính ngân hàng và kế toán có điểm gì khác biệt, nên chọn ngành nào để hợp với tính cách và ra trường dễ xin việc thì bài viết này sẽ giải đáp chi tiết cho bạn dưới góc nhìn thực tế nhất.
Tổng quan về mối quan hệ giữa tài chính ngân hàng và kế toán trong doanh nghiệp
Trong bất kỳ một doanh nghiệp, ngân hàng hay tổ chức kinh tế nào, tài chính và kế toán luôn được coi là bộ đôi song hành không thể tách rời. Cả hai bộ phận này đều làm việc trực tiếp với những con số, dòng tiền và các báo cáo kinh doanh, đóng vai trò giữ gìn "sức khỏe" tài chính cho toàn bộ bộ máy vận hành.
Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai ngành này mang tính chất bổ trợ nối tiếp nhau: kế toán là người thu thập, ghi chép và cung cấp dữ liệu quá khứ chuẩn xác; còn tài chính sẽ dựa trên những số liệu kế toán đó để phân tích, dự báo và đưa ra các quyết định đầu tư, kinh doanh trong tương lai. Thiếu kế toán, dân tài chính sẽ không có dữ liệu tin cậy để làm việc; ngược lại, nếu chỉ dừng lại ở kế toán mà không có tư duy tài chính, doanh nghiệp sẽ khó tối ưu hóa nguồn vốn để phát triển bứt phá.
Phân tích sự khác biệt cốt lõi giữa tài chính ngân hàng và kế toán
Để không bị lẫn lộn khi đặt nguyện vọng xét tuyển, bạn cần nắm rõ 3 điểm khác biệt căn bản dưới đây:
Phân biệt bản chất công việc: Phản ánh quá khứ (Kế toán) và Hoạch định tương lai (Tài chính)
Ngành Kế toán: Công việc chính của dân kế toán là ghi nhận, kiểm tra, ghi sổ và lập báo cáo về tất cả các giao dịch phát sinh. Nhiệm vụ cốt lõi là đảm bảo tính chính xác, minh bạch và tuân thủ đúng pháp luật về thuế, quy chuẩn kế toán. Hiểu một cách nôm na, kế toán là người "ngó lại quá khứ" để ghi chép chính xác những gì tiền đã chi ra hay thu về.
Ngành Tài chính - Ngân hàng: Người làm tài chính không trực tiếp nhập sổ sách thu chi hàng ngày, mà họ nhìn vào các con số để trả lời câu hỏi: "Tiền nên rót vào đâu để sinh lời nhiều nhất?", "Doanh nghiệp nên vay vốn ngân hàng hay phát hành cổ phiếu?", "Làm sao để quản trị rủi ro dòng tiền?". Tài chính mang tính chất hoạch định, nhìn về tương lai để tạo ra giá trị gia tăng cho đồng tiền.
So sánh khung chương trình đào tạo tại ngành kế toán và ngành tài chính ngân hàng
Ngành kế toán: Sinh viên sẽ tập trung học sâu về Nguyên lý kế toán, Kế toán tài chính, Kế toán quản trị, Kiểm toán, Thuế và các hệ thống phần mềm kế toán chuyên dụng (MISA, Fast...). Đòi hỏi sự tỉ mỉ, hiểu thuộc các chuẩn mực sổ sách và các quy định pháp lý liên quan đến tài chính doanh nghiệp.
Ngành tài chính ngân hàng: Sinh viên được trang bị hệ thống kiến thức về Thị trường tài chính, Tài chính doanh nghiệp, Nghiệp vụ ngân hàng thương mại, Phân tích đầu tư chứng khoán, Định giá tài sản và Quản trị rủi ro. Chương trình học chú trọng nhiều vào tư duy phân tích, công cụ toán định lượng và ứng dụng công nghệ tài chính (Fintech).
Yêu cầu về tố chất, kỹ năng phân tích dữ liệu và phong cách làm việc đặc thù
Dân Kế toán: Cần sự cẩn thận, chỉn chu, kiên nhẫn và cực kỳ trung thực. Kế toán làm việc theo quy trình, khuôn mẫu sẵn có nên tính ổn định rất cao, đòi hỏi khả năng làm việc tập trung cao độ với các con số nguyên tắc.
Dân Tài chính: Cần sự nhạy bén với thị trường, tư duy phản biện tốt, thích phân tích và chấp nhận một mức độ rủi ro nhất định. Phong cách làm việc của dân tài chính mang tính chủ động, giao tiếp nhiều và liên tục phải cập nhật tin tức kinh tế vĩ mô để đưa ra dự báo.
So sánh cơ hội nghề nghiệp và mức thu nhập của tài chính ngân hàng và kế toán
Cả hai ngành học này đều mang lại cơ hội việc làm vô cùng rộng mở, nhưng môi trường làm việc và cấu trúc thu nhập lại có những nét đặc trưng riêng:
Các vị trí công việc phổ biến tại hệ thống Ngân hàng, Doanh nghiệp và Công ty Kiểm toán
Tốt nghiệp Kế toán: Bạn có thể làm Kế toán viên, Kế toán tổng hợp, Kế toán thuế, Chuyên viên kiểm toán nội bộ tại các công ty, hoặc làm việc cho các Big4 kiểm toán (EY, PwC, Deloitte, KPMG). Hầu như bất kỳ công ty nào, từ quy mô nhỏ đến tập đoàn lớn, đều phải có ít nhất một bộ phận kế toán.
Tốt nghiệp Tài chính - Ngân hàng: Bạn có thể làm Chuyên viên khách hàng doanh nghiệp/cá nhân, Giao dịch viên tại ngân hàng; Chuyên viên phân tích đầu tư, Môi giới chứng khoán tại các công ty chứng khoán; Chuyên viên thẩm định giá, Quản lý danh mục đầu tư tại các quỹ; hoặc Chuyên viên quản trị tài chính tại các tập đoàn.
Mặt bằng lương khởi điểm, hạn mức thưởng KPI và lộ trình thăng tiến lâu dài
Mặt bằng lương Kế toán: Sinh viên mới ra trường thường có mức lương ổn định, dao động từ 8 - 11 triệu đồng/tháng. Thu nhập của kế toán tăng dần theo kinh nghiệm làm việc và các chứng chỉ nghề nghiệp (CPA, ACCA). Khi lên vị trí Kế toán trưởng hay Giám đốc tài chính (CFO), mức lương có thể đạt từ 30 - 60 + triệu đồng/tháng.
Mặt bằng lương Tài chính - Ngân hàng: Mức lương cứng khởi điểm thường dao động từ 8 - 12 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, tổng thu nhập của dân tài chính/ngân hàng phụ thuộc rất nhiều vào thưởng doanh số, thưởng hoa hồng và thưởng KPI hiệu quả đầu tư. Do đó, thu nhập thực tế có thể bứt phá rất nhanh (15 - 30 + triệu đồng/tháng) nếu bạn làm tốt.
Đánh giá so sánh tài chính và kế toán về mức độ áp lực và tính ổn định công việc
Nhìn chung, khi thực hiện so sánh tài chính và kế toán, bạn sẽ thấy tính chất áp lực của hai ngành rất khác nhau:
- Kế toán: Áp lực mang tính thời điểm, đặc biệt là giai đoạn cuối tháng, cuối quý và mùa quyết toán thuế đầu năm. Công việc mang tính ổn định cao, ít bị biến động bởi thị trường.
- Tài chính - Ngân hàng: Áp lực diễn ra thường xuyên theo biến động của thị trường chứng khoán, biến động lãi suất và chỉ tiêu doanh số (KPI) hàng tháng. Đổi lại, môi trường làm việc cực kỳ năng động và mang lại nhiều cơ hội bứt phá thu nhập.
Nên lựa chọn ngành học nào phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân?
Không có ngành học nào "tốt hơn", chỉ có ngành học "phù hợp hơn" với tính cách và năng lực của bạn. Bạn có thể tự tham khảo định hướng sau:
Bạn nên chọn Ngành Kế toán nếu: Bạn là người cẩn thận, thích sự ngăn nắp, rõ ràng, muốn công việc ổn định, làm việc theo quy trình chuẩn và có thế mạnh về sự tỉ mỉ với các con số.
Bạn nên chọn Ngành Tài chính - Ngân hàng nếu: Bạn là người năng động, thích giao tiếp, nhạy bén với tin tức thị trường, thích phân tích để đưa ra quyết định và muốn thử sức ở những công vị trí có thu nhập bứt phá theo năng lực.
Tham khảo cơ sở đào tạo: Hiện nay có nhiều trường đào tạo tốt cả hai ngành này để bạn lựa chọn như: Học viện Ngân hàng, Học viện Tài chính, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân hay Trường Đại học Intracom...
Tóm lại, hãy lắng nghe bản thân xem mình hợp với sự cẩn trọng nguyên tắc của kế toán hay sự nhạy bén linh hoạt của tài chính ngân hàng để đưa ra lựa chọn nguyện vọng sáng suốt nhất cho kỳ thi sắp tới!
