Các Chuyên Ngành Điện Gồm Những gì? Hướng Học Và Nghề Nghiệp

Các chuyên ngành điện có thể phát triển theo nhiều hướng như hệ thống điện, điện công nghiệp, điều khiển - tự động hóa, điện tử công suất - truyền động điện và năng lượng tái tạo. Tên chuyên ngành cụ thể sẽ khác nhau giữa các trường, vì vậy học sinh nên xem cả chương trình học thay vì chỉ dựa vào tên gọi.

Nếu muốn có nền tảng rộng trước khi lựa chọn hướng chuyên sâu, ngành Kỹ thuật điện là một trong những ngành đào tạo trực tiếp về thiết bị, cung cấp điện, hệ thống điện, điều khiển và các công nghệ năng lượng.

Các Chuyên Ngành Điện Gồm Những Gì?

Trong nhóm ngành điện, “chuyên ngành” có thể được hiểu là hướng đào tạo hoặc hướng chuyên môn mà sinh viên phát triển sâu hơn trong quá trình học và làm việc. Không phải trường nào cũng tổ chức thành các chuyên ngành độc lập với cùng tên gọi.

Chẳng hạn như hướng hệ thống điện sẽ tập trung nhiều hơn vào quá trình sản xuất, truyền tải, phân phối và bảo vệ lưới điện. Trong khi đó thì điện công nghiệp gần với môi trường nhà máy, động cơ, máy móc, tủ điện và dây chuyền sản xuất hơn.

Những nội dung như lưới điện, trạm biến áp hay tự động hóa đều được xây dựng trên nền tảng chuyên môn của ngành. Học sinh có thể xem thêm bài Kỹ thuật điện học những gì để hình dung rõ lộ trình học trước khi chọn hướng chuyên sâu.

Còn với những bạn quan tâm đến nhà máy, máy điện, PLC và vận hành thiết bị, thì có thể xem bài viết về điện công nghiệp và mối liên hệ với Kỹ thuật điện sẽ giúp bạn phân biệt rõ hơn hai khái niệm.

Chuyên Ngành Kỹ Thuật Điện Học Những Gì?

Học Kỹ thuật điện không chỉ là học cách lắp đặt hoặc sửa chữa điện. Sinh viên cần đi từ kiến thức Toán - Vật lý, mạch điện và điện tử đến máy điện, điều khiển, cung cấp điện, lưới điện, bảo vệ và các công nghệ năng lượng.

Các môn học thường được xây dựng theo hướng từ nền tảng đến chuyên sâu. Đây cũng là lý do học sinh nên xem kỹ các môn học mà ngành kỹ thuật điện cần học trước khi quyết định có nên chọn ngành hay không?

Các Môn Nền Tảng

Nhóm môn nền tảng giúp sinh viên hiểu các nguyên lý vật lý và kỹ thuật trước khi làm việc với hệ thống điện phức tạp.

• Toán và Vật lý
• Hình họa, vẽ kỹ thuật
• Lập trình và tin học
• Lý thuyết mạch điện
• Kỹ thuật điện tử
• Đo lường điện
• Điều khiển tự động
• Máy điện

Những môn này tạo nền để sinh viên đọc sơ đồ, phân tích mạch, hiểu nguyên lý thiết bị và tiếp tục học các hệ thống điện ở mức phức tạp hơn. Danh sách trên mang tính tham khảo; tên học phần và cấu trúc chương trình có thể khác nhau giữa các cơ sở đào tạo.

Như trong chương trình Kỹ thuật điện tại Trường Đại học Intracom, sinh viên bắt đầu với Đại số tuyến tính, Giải tích, Vật lý đại cương, Hình họa - vẽ kỹ thuật, Tin học và Cơ học ứng dụng. Sau đó, chương trình đi vào Lý thuyết mạch điện 1 và 2, Lý thuyết điều khiển tự động, Kỹ thuật điện tử, Điện tử công suất, Kỹ thuật xung - số và Máy điện.

Các Môn Chuyên Sâu

Khi đã có nền tảng, sinh viên bắt đầu tiếp cận những học phần gắn trực tiếp hơn với thiết kế, vận hành và điều khiển hệ thống điện. Mỗi cơ sở đào tạo sẽ có những hướng đi chuyên sâu khác nhau, vậy nên các môn học cũng theo hướng đó mà có sự khác biệt.

Tại INU, các nội dung chuyên sâu có Máy điện 2, Cơ sở truyền động điện, Điều khiển logic và PLC, Hệ thống cung cấp điện, Đồ án cung cấp điện, Năng lượng tái tạo, Kỹ thuật chiếu sáng, Kỹ thuật điện cao áp, Lưới điện, Ngắn mạch trong hệ thống điện và Bảo vệ rơ-le.

Ở giai đoạn sau, chương trình còn có Tổ chức thi công công trình điện, Kiến tập tham quan công trình điện và các học phần tự chọn liên quan đến Lưới điện thông minh, Tự động hóa trong hệ thống điện, Quy hoạch mạng cung cấp điện hoặc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Nhìn vào nhóm môn này, sinh viên có thể dần nhận ra mình phù hợp với hệ thống điện, điện công nghiệp, tự động hóa hay năng lượng để định hướng nghề nghiệp rõ hơn.

Công nghiệp điện và Kỹ thuật điện khác nhau như thế nào? 

“Công nghiệp điện” và “Kỹ thuật điện” không phải hai khái niệm hoàn toàn tương đương.

Công nghiệp điện thường được hiểu theo nghĩa rộng là lĩnh vực kinh tế - kỹ thuật liên quan đến sản xuất, truyền tải, phân phối, cung cấp và sử dụng điện, cùng các thiết bị và dịch vụ phục vụ hoạt động này.

Nếu đặt câu hỏi công nghiệp điện gồm những ngành nào, có thể hình dung theo các mảng lớn như sản xuất điện, truyền tải điện, phân phối điện, thiết bị điện, điện công nghiệp, điều khiển - tự động hóa, năng lượng tái tạo và các dịch vụ kỹ thuật điện.

Trong khi đó, Kỹ thuật điện là một ngành đào tạo. Sinh viên được học các kiến thức và kỹ năng để thiết kế, phân tích, vận hành, bảo trì và phát triển các hệ thống, thiết bị điện.

Cũng cần phân biệt công nghiệp điện với điện công nghiệp. Điện công nghiệp thường chỉ việc ứng dụng điện trong nhà máy, dây chuyền và cơ sở sản xuất, còn công nghiệp điện có phạm vi rộng hơn.

Chương trình Kỹ thuật điện của Trường Đại học Intracom cũng thể hiện phạm vi rộng khi tập trung vào sản xuất, truyền tải, phân phối và vận hành hệ thống điện, đồng thời phát triển năng lực sử dụng công nghệ và phần mềm chuyên dụng.

Các Hướng Phát Triển Trong Ngành Kỹ Thuật Điện Cho Sinh Viên

Sinh viên Kỹ thuật điện không nhất thiết phải xác định một hướng nghề nghiệp ngay khi mới nhập học. Những môn cơ sở giúp người học xây nền chung, sau đó có thể chọn dần hướng phát triển dựa trên thế mạnh và trải nghiệm thực tế.

Hệ thống điện: phù hợp với người quan tâm đến lưới điện, nhà máy điện, trạm biến áp, cao áp, ngắn mạch và bảo vệ rơ-le. Công việc có thể liên quan đến thiết kế, vận hành hoặc quản lý hệ thống.

Điện công nghiệp: tập trung nhiều hơn vào cung cấp điện, máy điện, truyền động, tủ điện và thiết bị tại nhà máy. Đây là hướng gần với công việc vận hành, bảo trì và kỹ thuật hiện trường.

Điều khiển và tự động hóa: phù hợp với sinh viên thích PLC, điều khiển, phần mềm và các hệ thống giám sát. Trong lĩnh vực điện, hướng này còn có thể phát triển sang SCADA và tự động hóa hệ thống điện.

Năng lượng tái tạo và lưu trữ: gắn với điện mặt trời, điện gió, hệ thống lưu trữ và tích hợp nguồn năng lượng mới vào lưới điện.

Thiết kế, thi công và quản lý dự án điện: dành cho người có thế mạnh về tính toán, bản vẽ, tổ chức thi công và phối hợp tại công trình.

Nghiên cứu và phát triển: phù hợp với sinh viên muốn đi sâu vào công nghệ, phần mềm, thử nghiệm hoặc tiếp tục học lên cao hơn.

Điều đó cũng cho thấy sinh viên học Kỹ thuật điện có thể ra đảm nhận nhiều công việc khác nhau. Mỗi nhóm môn và trải nghiệm thực tế có thể mở ra một hướng nghề nghiệp khác nhau.

Nên Chọn Chuyên Ngành Điện Nào?

Không có một chuyên ngành điện phù hợp với tất cả học sinh. Cách lựa chọn hợp lý hơn là đối chiếu sở thích, môn học thế mạnh và môi trường làm việc mà mình mong muốn.

Học sinh chưa xác định được hướng chuyên sâu cũng không cần quá lo lắng bởi vì một chương trình Kỹ thuật điện có nền tảng đủ rộng sẽ giúp người học tiếp xúc với nhiều mảng trước khi lựa chọn lĩnh vực muốn phát triển lâu dài. Các cơ sở đào tạo ngành Kỹ thuật điện thường có thể hướng sinh viên đến nhiều hướng công việc khác nhau.

Khi chọn trường, nên xem kỹ ba yếu tố: các môn thực sự được học, mức độ thực hành - thực tập và những năng lực đầu ra mà chương trình hướng tới. Tên chuyên ngành chỉ là một phần nhỏ, vì dù cùng có tên Kỹ thuật điện thì các trường vẫn sẽ có những môn học, hướng đào tạo khác nhau.

Tại Trường Đại học Intracom, chương trình chính thức là Kỹ thuật điện với 129 tín chỉ, thời gian đào tạo 3,5 năm và bằng tốt nghiệp là Cử nhân. Chương trình được xây dựng theo tiếp cận OBE và mô hình đại học gắn kết doanh nghiệp Co-op. Cam kết sinh viên ra trường 100% có việc làm lương từ 13 triệu.

Nếu đang cân nhắc học tại INU, thí sinh có thể xem thông tin tuyển sinh Kỹ thuật điện tại Trường Đại học Intracom (tuyển sinh ngành kỹ thuật điện) để tìm hiểu phương thức xét tuyển, đồng thời tham khảo chương trình Kỹ thuật điện tại INU để đối chiếu nội dung học với định hướng của bản thân.

Bạn chưa xác định mình phù hợp với hệ thống điện, điện công nghiệp hay tự động hóa? Đăng ký tư vấn tuyển sinh để được tìm hiểu kỹ hơn về chương trình Kỹ thuật điện tại Trường Đại học Intracom và lựa chọn cho mình lộ trình học phù hợp nhé.