Định hướng nghề bền vững cho học sinh muốn kiếm tiền sớm

Tại talkshow “Đào tạo và đào tạo nghề gắn với tuyển dụng” do Báo Người Lao Động tổ chức vào sáng ngày 9/11/2025, vấn đề việc làm và tính bền vững của nghề nghiệp trong bối cảnh thị trường lao động biến động mạnh đã thu hút sự quan tâm lớn của đông đảo học sinh, sinh viên. Nhiều bạn trẻ chia sẻ rằng dù đã có thể tạo ra thu nhập từ khá sớm, thậm chí ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường, nhưng vẫn không khỏi băn khoăn, lo lắng trước nguy cơ thiếu ổn định lâu dài, dễ bị đào thải và đối mặt với nguy cơ thất nghiệp khi thị trường lao động ngày càng cạnh tranh khốc liệt và liên tục thay đổi. Những trăn trở này phản ánh rõ tâm lý chung của thế hệ trẻ trước yêu cầu ngày càng cao về kỹ năng, năng lực thích ứng và khả năng phát triển bền vững trong tương lai nghề nghiệp.

Đi chơi ai ngờ “lời” thật

Em Nguyên Thông, học sinh Trường THCS – THPT Nam Việt, không giấu được niềm vui khi chia sẻ rằng sau khi tham gia talkshow, em đã xác định rõ hơn ngành nghề định hướng cho tương lai cũng như xây dựng được lộ trình học tập cụ thể cho bản thân. Dù mới đang học lớp 11, Thông đã sớm bộc lộ khả năng tự học và ứng dụng công nghệ khi có thể tạo ra thu nhập từ việc “cày” game, với mức khoảng 400.000 – 600.000 đồng mỗi ngày, tùy thuộc vào quỹ thời gian và độ hiếm của các vật phẩm trong game.

Tuy nhiên, bên cạnh sự chủ động và năng động trong việc kiếm thu nhập, nam sinh cũng bày tỏ những băn khoăn về tính bền vững của công việc hiện tại, đặc biệt là việc chưa hình dung rõ mình có thể theo học ngành nghề nào ở bậc đại học để phát triển lâu dài từ nền tảng đã có. Những trăn trở của Thông cũng là tâm lý chung của nhiều học sinh trẻ đang sớm tiếp cận với công nghệ và thị trường lao động trong môi trường số.

Lắng nghe chia sẻ của em, ThS Tô Huỳnh Thiên Trường – Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nguyễn Tất Thành đã dành nhiều lời khen ngợi cho tinh thần tìm tòi, khám phá và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin của Thông, đặc biệt là tư duy lập trình và khai thác các nền tảng số. Theo ThS Trường, với những kỹ năng và nền tảng sẵn có, Thông hoàn toàn có thể định hướng theo các ngành học thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin như an ninh mạng, phát triển hệ thống bảo mật, lập trình viên hoặc các chuyên ngành liên quan đến quản trị hệ thống.

Bên cạnh đó, chuyên gia cũng khuyến khích Thông tận dụng thời gian ngoài giờ học để tiếp tục trau dồi kỹ năng lập trình, mở rộng kiến thức về quản trị hệ thống và kinh doanh trên nền tảng số. Việc nâng cao năng lực chuyên môn không chỉ giúp em khai thác hiệu quả hơn các máy tính ảo đang tạo ra, mà còn góp phần gia tăng giá trị công việc, hướng tới một con đường học tập và nghề nghiệp bền vững trong tương lai.

Đào tạo “đúng” và “trúng” nhu cầu của thị trường

Trao đổi về giải pháp giúp sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể nhanh chóng tìm được việc làm và thích ứng tốt với môi trường làm việc thực tế, TS Hoàng Văn Viết – Trưởng Phòng Quản lý đào tạo và Hợp tác quốc tế Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng khẳng định vai trò then chốt của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo, xem doanh nghiệp chính là “chìa khóa vàng” quyết định hiệu quả kết nối giữa nhà trường và thị trường lao động.

Theo TS. Hoàng Văn Viết, doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp sử dụng lao động, đồng thời cũng là nơi nắm bắt rõ nhất các yêu cầu về kỹ năng nghề nghiệp, công nghệ, tiêu chuẩn chuyên môn cũng như xu hướng phát triển của từng ngành nghề. Khi doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình xây dựng và góp ý chương trình đào tạo, nhà trường sẽ có cơ sở thực tiễn để điều chỉnh nội dung giảng dạy, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế, bảo đảm sinh viên được đào tạo “đúng” và “trúng” với yêu cầu của thị trường lao động.

Bên cạnh lợi ích đối với người học, sự tham gia của doanh nghiệp còn mang lại nhiều giá trị cho đội ngũ giảng viên và hoạt động đào tạo của nhà trường. TS. Hoàng Văn Viết nhấn mạnh rằng doanh nghiệp chính là cầu nối quan trọng giúp gắn kết hiệu quả giữa nhà trường và thị trường lao động. Thông qua quá trình hợp tác, giảng viên có thêm cơ hội tiếp cận thực tiễn sản xuất – kinh doanh, cập nhật kiến thức mới, công nghệ mới và xu hướng nghề nghiệp, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.