Hội nghị triển khai Công tác tư vấn học đường và Công tác xã hội trong ngành giáo dục đáp ứng yêu cầu kỷ nguyên số

Ngày 23/12/2025, Hội nghị triển khai Công tác tư vấn học đường và Công tác xã hội trong ngành giáo dục đáp ứng yêu cầu kỷ nguyên số đã được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới các điểm cầu trên toàn quốc. Tham dự hội nghị có đại diện các đơn vị thuộc Bộ GD&ĐT; đại diện các bộ, ngành, tổ chức quốc tế; lãnh đạo các Sở GD&ĐT; các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục phổ thông; cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học đến từ các đơn vị, tổ chức liên quan.

Toàn cảnh diễn ra hội nghị

Thành phần quan trọng của hoạt động giáo dục

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Xuân An Việt – Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định công tác tư vấn học đường và công tác xã hội là một bộ phận không thể thiếu trong hoạt động giáo dục nhà trường. Hoạt động này hướng tới mục tiêu bảo đảm sức khỏe thể chất, tinh thần và sự ổn định tâm lý cho học sinh, sinh viên, qua đó tạo nền tảng thuận lợi để các em yên tâm học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện. Theo ông, việc đẩy mạnh phát triển tư vấn học đường và công tác xã hội trong giai đoạn 2021 – 2025 và những năm tiếp theo là yêu cầu cấp thiết, góp phần phòng ngừa, điều chỉnh các hành vi không mong muốn, đồng thời tham gia giải quyết hiệu quả những vấn đề như bạo lực học đường, bỏ học, thiếu kỹ năng sống hay khó khăn tâm lý, nhằm bảo vệ học sinh, sinh viên một cách toàn diện hơn.

Ông Nguyễn Xuân An Việt – Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GD&ĐT) phát biểu khai mạc hội nghị

Để hội nghị đạt được mục tiêu đề ra và tạo chuyển biến thực chất trong triển khai tại các cơ sở giáo dục, lãnh đạo Vụ Học sinh, sinh viên đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận sâu về một số nội dung trọng tâm. Trong đó, cần quán triệt và hướng dẫn thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội; đánh giá khách quan thực trạng triển khai, những kết quả đạt được, hạn chế, tồn tại và nguyên nhân; đồng thời xác định rõ các mục tiêu, chiến lược, nhiệm vụ và giải pháp nhằm phát triển công tác tư vấn học đường, công tác xã hội trong các cơ sở giáo dục, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên số.

Hoàn thiện chính sách, tăng cường hành lang pháp lý

Tại hội nghị, TS. Nguyễn Thị Bích Thủy – Chuyên viên Vụ Học sinh, sinh viên đã trình bày tham luận với chủ đề “Chính sách về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội tại các cơ sở giáo dục trong bối cảnh hiện nay”. Theo Tiến sĩ, hệ thống văn bản, chính sách liên quan đến lĩnh vực này thời gian qua đã được xây dựng khá đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc triển khai tại các địa phương và cơ sở giáo dục.

TS Nguyễn Thị Bích Thủy – Chuyên viên Vụ Học sinh, sinh viên trình bày tham luận tại hội nghị.

Hằng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo đều chỉ đạo các địa phương, cơ sở giáo dục lồng ghép công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trường học trong nhiệm vụ năm học, chỉ thị năm học mới. Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật luôn được Bộ Giáo dục và Đào tạo quan tâm, góp phần hình thành hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất để các địa phương, nhà trường triển khai thực hiện.

Tăng cường ứng dụng công nghệ số và học hỏi kinh nghiệm quốc tế

Một trong những nội dung trọng tâm của hội nghị là việc tăng cường phối hợp giữa nhà trường và các tổ chức xã hội, trong đó có sự đồng hành của các tổ chức quốc tế như UNICEF, nhằm đẩy mạnh hiệu quả công tác tư vấn tâm lý học đường cho học sinh, sinh viên. Chia sẻ tại hội nghị, bà Lê Thị Hồng Loan – Trưởng Chương trình Bảo vệ trẻ em, Tổ chức UNICEF tại Việt Nam đã giới thiệu kinh nghiệm quốc tế trong công tác xã hội và tư vấn tâm lý học đường, đồng thời đưa ra nhiều khuyến nghị quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả triển khai tại Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số.

Bà Lê Thị Hồng Loan – Trưởng chương trình bảo vệ trẻ em Tổ chức UNICEF tại Việt Nam.

Theo bà Loan, những năm gần đây, tư vấn tâm lý và công tác xã hội học đường tại Việt Nam đã nhận được sự quan tâm ngày càng lớn. Nhiều cơ sở giáo dục đã bố trí nhân viên tư vấn chuyên nghiệp, triển khai các chương trình tập huấn và cấp chứng chỉ cho cán bộ tư vấn học đường. Tuy nhiên, so với các quốc gia t rên thế giới, tỷ lệ trường học có đội ngũ tư vấn chuyên trách tại Việt Nam vẫn còn ở mức thấp, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu hỗ trợ tâm lý của học sinh.

Từ thực tiễn đó, UNICEF khuyến nghị ngành giáo dục cần sớm chuẩn hóa vị trí việc làm và tiêu chuẩn năng lực chuyên môn đối với nhân viên tư vấn; phát triển đội ngũ tư vấn chuyên trách, đồng thời thí điểm mô hình bán chuyên trách. Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa chương trình đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ cho từng nhóm đối tượng; xây dựng quy trình quản lý ca, bao gồm cơ chế chuyển tuyến hỗ trợ chuyên sâu. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tư vấn tâm lý học đường cần đi đôi với bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin cá nhân, nâng cao năng lực số cho cán bộ thông qua tư vấn trực tuyến và quản lý ca điện tử, góp phần bảo vệ trẻ em hiệu quả hơn trên môi trường mạng.

Thực tiễn triển khai tại địa phương và cơ sở giáo dục

Hội nghị cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng văn phòng tâm lý học đường trong các cơ sở giáo dục, được đầu tư bài bản về không gian, trang thiết bị và nhân sự chuyên môn. Bên cạnh đó, các hình thức tư vấn trực tuyến như xây dựng phòng chat, website, nền tảng tư vấn online được khuyến khích triển khai song song với tư vấn trực tiếp, nhằm tạo điều kiện để người học dễ dàng tiếp cận dịch vụ hỗ trợ tâm lý. Dù triển khai dưới hình thức nào, yếu tố bảo mật thông tin luôn được đặt lên hàng đầu, đồng thời cần có cơ chế chuyển tuyến chuyên sâu đối với các trường hợp tâm lý phức tạp.

Chia sẻ tại hội nghị, TS. Phan Thị Minh Ngọc – Phó Trưởng phòng Công tác học viên, sinh viên và Quản lý ký túc xá, Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, công tác tư vấn, hỗ trợ sinh viên luôn nhận được sự quan tâm sát sao của Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường. Hoạt động này nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong đời sống tâm lý và học tập, phát hiện sớm các nguy cơ để chủ động phòng ngừa, qua đó góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của sinh viên.

TS. Phan Thị Minh Ngọc giới thiệu về Trung tâm Thông tin và Tư vấn sinh viên “Trạm sạc Tâm hồn”.

Đặc biệt, từ năm 2022, Trường Đại học Y Hà Nội đã thành lập Trung tâm Thông tin và Tư vấn sinh viên với tên gọi “Trạm sạc Tâm hồn”, trực thuộc Phòng Công tác Sinh viên và Quản lý ký túc xá. Trung tâm được đầu tư không gian và trang thiết bị đồng bộ, tạo môi trường thân thiện để sinh viên được lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ những trăn trở, mong muốn của bản thân. Trên cơ sở đó, cán bộ tư vấn đồng hành, gợi mở giúp sinh viên nhìn nhận vấn đề một cách rõ ràng, toàn diện, từ đó tự lựa chọn những giải pháp phù hợp và hiệu quả nhất.

Hướng tới hệ thống hỗ trợ tâm lý học đường chuyên nghiệp, bền vững

Kết luận hội nghị, Bộ Giáo dục và Đào tạo kêu gọi sự chung tay, vào cuộc của các địa phương, các cấp, các ngành, các Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ sở giáo dục trên toàn quốc trong việc tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức và bố trí nguồn lực để triển khai hiệu quả công tác tư vấn tâm lý học đường và công tác xã hội trường học một cách đồng bộ từ trung ương đến địa phương.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Các đại biểu cũng thống nhất rằng, hiệu quả tư vấn tâm lý phụ thuộc lớn vào việc có đội ngũ chuyên gia đúng chuyên môn, đúng lĩnh vực. Việc tổ chức các hoạt động tư vấn ngay từ đầu khóa học, kết hợp với hỗ trợ học tập, giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng mềm và kỹ năng ứng xử trên không gian mạng, được xem là giải pháp quan trọng giúp học sinh, sinh viên sớm làm chủ tâm lý, cảm xúc và hành vi của bản thân. Đặc biệt, mô hình phòng thực hành tâm lý được đề xuất như một không gian trải nghiệm giúp người học rèn luyện khả năng tự điều chỉnh và thích ứng.

Bên cạnh những định hướng tích cực, hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn trong thực tiễn triển khai. Tỷ lệ học sinh, sinh viên chủ động tìm đến phòng tư vấn tâm lý còn thấp, đòi hỏi các cơ sở giáo dục phải đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức và xóa bỏ rào cản tâm lý cho người học. Ngoài ra, nhiều cán bộ làm việc tại phòng công tác học sinh, sinh viên hiện chưa được đào tạo chuyên sâu về tư vấn tâm lý, do đó cần có chương trình đào tạo, tập huấn bài bản và liên tục để nâng cao năng lực chuyên môn.

Hội nghị là diễn đàn quan trọng, góp phần định hình hướng đi mới cho công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong ngành giáo dục, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên số. Những nội dung được trao đổi và thống nhất tại hội nghị sẽ là cơ sở để các cơ sở giáo dục tiếp tục hoàn thiện mô hình hỗ trợ tâm lý học đường, hướng tới xây dựng môi trường học tập an toàn, nhân văn và phát triển toàn diện cho học sinh, sinh viên.