Đại học không chỉ là nơi tiếp nhận kiến thức, mà còn là giai đoạn người trẻ từng bước hiểu nghề, khám phá năng lực bản thân và chuẩn bị cho môi trường làm việc thực tế. Với tinh thần đó, hai phiên livestream của Trường Đại học Intracom đã mở ra những cuộc đối thoại trực diện giữa nhà trường và doanh nghiệp, xoay quanh một câu hỏi được nhiều học sinh 2K8 quan tâm: Cần học tập và trải nghiệm như thế nào để sau khi tốt nghiệp có thể bắt tay vào công việc?
Từ sự chuyển mình của nghề Luật trong thời đại trí tuệ nhân tạo đến bức tranh sinh động phía sau một dự án xây dựng công nghiệp, chương trình không chỉ giúp người xem hiểu thêm về nghề nghiệp tương lai mà còn chỉ ra những năng lực sinh viên cần tích lũy ngay từ những năm đầu đại học.
Ngày 1: Luật Sư Thời Đại AI – Từ Người Học Luật Đến Người Kiến Tạo Công Nghệ Pháp Lý
Phiên livestream đầu tiên đưa người xem bước vào một không gian nghề nghiệp đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của AI, dữ liệu và công nghệ pháp lý. Chương trình dưới sự dẫn dắt của Host Thanh Loan, và có sự tham gia của ThS. Luật sư Dương Bảo Trung – Chủ tịch Công ty Cổ phần LEXengine, đồng sáng lập nền tảng trợ lý pháp lý AI LEXcentra và ThS. Nghiên cứu sinh Trịnh Minh Duyên – Giảng viên Khoa Luật, Trường Đại học Intracom.
Học Luật Không Có Nghĩa Là Phải Biết Chính Xác Tương Lai Từ Năm Nhất
Từ trải nghiệm cá nhân, Luật sư Dương Bảo Trung cho rằng rất ít sinh viên có thể hình dung chính xác mình sẽ làm công việc gì sau nhiều năm. Điều quan trọng không nằm ở việc xác định ngay một chức danh nghề nghiệp, mà là sớm xây dựng những năng lực nền tảng: biết đọc một vấn đề có cấu trúc, tìm kiếm căn cứ, lập luận rõ ràng và chịu trách nhiệm với kết luận của mình.
Luật không chỉ xuất hiện trong phòng xử án hay những bộ hồ sơ dày. Pháp luật hiện diện trong hoạt động đầu tư, quản trị, hợp đồng, dữ liệu, công nghệ và gần như mọi quyết định vận hành của doanh nghiệp. Khi có tư duy mở, người học Luật có thể phát triển theo nhiều hướng như luật sư, pháp chế doanh nghiệp, quản trị tuân thủ, quản trị rủi ro, nghiên cứu, giảng dạy hoặc tham gia xây dựng các sản phẩm LegalTech.
Theo ThS. Trịnh Minh Duyên, kiến thức pháp luật vẫn là nền tảng không thể thiếu, nhưng khả năng thích nghi, tự học, ngoại ngữ và tư duy phản biện mới quyết định người trẻ có thể đi được bao xa. Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi cách người làm Luật tra cứu và xử lý thông tin, nhưng không thể thay thế trách nhiệm nghề nghiệp, đạo đức và khả năng đưa ra phán đoán của con người.
Biết Luật Chưa Đồng Nghĩa Với Làm Được Việc
Một trong những khoảng cách lớn nhất của sinh viên khi bước vào môi trường nghề nghiệp là khoảng cách giữa việc hiểu kiến thức và khả năng tạo ra sản phẩm có giá trị sử dụng.
Một bản nghiên cứu pháp lý có thể đúng về lý thuyết nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu nếu quá dài, thiếu trọng tâm, không chỉ ra được rủi ro hoặc không đưa ra phương án khả thi. Doanh nghiệp không chỉ cần người tìm được điều luật mà cần người biết đặt quy định đó vào hoàn cảnh cụ thể, hiểu mục tiêu của khách hàng và chuyển kết quả nghiên cứu thành thông tin phục vụ việc ra quyết định.
Với một sinh viên hoặc thực tập sinh, sự tin cậy nhiều khi được thể hiện từ những điều rất cơ bản: đúng thời hạn, trích dẫn rõ nguồn, không suy đoán khi thiếu dữ kiện, biết đặt câu hỏi, báo sớm khi xuất hiện rủi ro và kiểm tra lại sản phẩm trước khi gửi.
Từ góc độ đào tạo, Trường Đại học Intracom định hướng sinh viên Luật không dừng lại ở việc ghi nhớ quy định. Người học được rèn luyện thông qua hoạt động nghiên cứu hồ sơ, giải quyết tình huống, soạn thảo văn bản và hợp đồng, thuyết trình, làm việc nhóm, phiên tòa giả định và các đợt thực tập theo từng giai đoạn.
Mục tiêu của quá trình này không chỉ là giúp sinh viên hoàn thành môn học, mà là tạo ra những sản phẩm có thể chứng minh năng lực trước nhà tuyển dụng.
AI Tạo Ra Tốc Độ, Con Người Quyết Định Chất Lượng
Sự phát triển của AI đang giúp người làm Luật tiết kiệm đáng kể thời gian trong các công việc tra cứu, tổng hợp, rà soát và tạo bản nháp. Tuy nhiên, hai khách mời đều thống nhất rằng AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không phải chủ thể đưa ra quyết định cuối cùng.
Một sinh viên biết sử dụng AI không chỉ đơn giản là đưa ra câu hỏi và nhận về một câu trả lời. Người học phải biết xác định đúng nhiệm vụ, kiểm tra căn cứ, phát hiện dữ kiện còn thiếu, đối chiếu tình trạng hiệu lực của văn bản và giải thích được vì sao mình lựa chọn một phương án.
Trong lĩnh vực pháp luật, một thông tin sai, một văn bản đã hết hiệu lực hoặc một quy định được áp dụng không đúng đối tượng đều có thể dẫn đến những hậu quả đáng kể. Bởi vậy, khả năng kiểm chứng nguồn, đánh giá kết quả và chịu trách nhiệm với sản phẩm cuối cùng là yêu cầu bắt buộc.
LegalTech Không Chỉ Dành Cho Người Biết Lập Trình
Phiên livestream cũng mở ra một cách nhìn mới về cơ hội nghề nghiệp của sinh viên Luật trong lĩnh vực công nghệ pháp lý.
Để xây dựng và vận hành một nền tảng LegalTech, doanh nghiệp không chỉ cần kỹ sư AI hay kỹ sư dữ liệu. Đội ngũ còn cần những người có kiến thức pháp lý để nghiên cứu, phân loại và chuẩn hóa văn bản; kiểm tra hiệu lực; xây dựng bộ tiêu chí; kiểm thử kết quả; phân tích tuân thủ và chuyển yêu cầu nghiệp vụ thành những tính năng cụ thể.
Điều đó có nghĩa là sinh viên Luật không nhất thiết phải trở thành lập trình viên. Tuy nhiên, các bạn cần hiểu cách công nghệ hoạt động, có kỷ luật dữ liệu và biết phối hợp với những người thuộc các chuyên môn khác nhau.
Một portfolio gồm bản ghi nhớ pháp lý, hợp đồng đã rà soát, ma trận tuân thủ, nhật ký kiểm chứng kết quả AI hoặc đề xuất cải tiến quy trình có thể giúp sinh viên chứng minh khả năng làm việc rõ ràng hơn so với việc chỉ liệt kê những môn đã học.
Khi AI Được Đưa Vào Một Tình Huống Pháp Lý Cụ Thể
Để người xem dễ hình dung, chương trình đặt ra tình huống một sinh viên thực tập được giao hỗ trợ rà soát hợp đồng cung cấp dịch vụ.
Thay vì tải toàn bộ tài liệu lên một công cụ AI và chờ câu trả lời, người thực hiện phải bắt đầu bằng việc xác định loại hợp đồng, mục tiêu giao dịch, vai trò của doanh nghiệp và những vấn đề cần ưu tiên.
AI có thể hỗ trợ tìm kiếm quy định, phát hiện các điều khoản cần lưu ý về phạm vi công việc, thanh toán, trách nhiệm, bảo mật, dữ liệu, chấm dứt hợp đồng hoặc giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, người học vẫn phải kiểm tra hiệu lực của nguồn, đánh giá mức độ rủi ro và chuyển kết quả thành một sản phẩm nghề nghiệp rõ ràng: vấn đề là gì, căn cứ ở đâu, rủi ro như thế nào và nên đề xuất phương án gì.
Qua tình huống này, hai khách mời cùng khẳng định điểm khác biệt không nằm ở việc AI làm thay con người. Công nghệ giúp người làm Luật xử lý dữ liệu nhanh hơn để có thêm thời gian cho những công việc có giá trị cao hơn như phân tích, giao tiếp và ra quyết định.
Từ Giảng Đường Đến Không Gian Thực Hành Pháp Lý Số
Trước những thay đổi nhanh chóng của thị trường, Trường Đại học Intracom định hướng đào tạo sinh viên Luật theo hướng vững kiến thức pháp lý, có năng lực số và đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Sinh viên không chỉ học các học phần chuyên ngành mà còn từng bước tiếp cận ngoại ngữ, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và kỹ năng làm việc trong kỷ nguyên số. Việc học được gắn với những sản phẩm cụ thể như văn bản pháp lý, hợp đồng, bài nghiên cứu, hồ sơ tình huống, phiên tòa giả định hoặc kết quả thực tập.
Thông qua sự đồng hành của doanh nghiệp, người học có thêm cơ hội tiếp cận dữ liệu, công cụ và các tình huống nghề nghiệp thực tế. Các cơ hội thực tập hoặc tham gia dự án được triển khai dựa trên kế hoạch, yêu cầu công việc, số lượng vị trí và năng lực của từng sinh viên.
Đây cũng là lời nhắn gửi đáng chú ý dành cho học sinh 2K8: không cần phải giỏi Văn mới có thể theo học ngành Luật. Bên cạnh khả năng đọc hiểu và diễn đạt, người học còn cần tư duy logic, sự cẩn thận, khả năng đặt câu hỏi và tính kiên trì. Học Luật cũng không phải là ghi nhớ toàn bộ điều luật, mà là biết tra cứu, phân tích và vận dụng pháp luật để giải quyết vấn đề.
Ngày 2: Từ Giảng Đường Đến Dự Án Thực Tế – Sinh Viên Cần Chuẩn Bị Gì Để Ra Trường Làm Được Việc?
Nếu phiên đầu tiên mở ra bức tranh nghề Luật trước tác động của AI, phiên livestream thứ hai đưa học sinh đến gần hơn với một dự án xây dựng công nghiệp và những con người đứng phía sau mỗi công trình.
Chương trình dưới sự điều phối của Host Linh Phương, đồng thời có sự góp mặt của bà Ngô Ngọc Vân – đại diện GIZA Group và GS.TS. Ngô Xuân Bình – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Intracom. Từ góc nhìn của doanh nghiệp và nhà trường, hai khách mời cùng giải đáp những băn khoăn về nghề nghiệp, khoảng cách giữa học và làm cũng như hành trình sinh viên cần chuẩn bị trong bốn năm đại học.
Đằng Sau Một Công Trình Là Cả Một Hệ Sinh Thái Nghề Nghiệp
Thay vì bắt đầu bằng danh sách các vị trí tuyển dụng, phiên livestream giúp người xem hình dung toàn bộ vòng đời của một dự án nhà xưởng công nghiệp.
Từ khi tiếp nhận nhu cầu của khách hàng, dự án phải trải qua nhiều giai đoạn như khảo sát, thiết kế, lập dự toán, đấu thầu, chuẩn bị thi công, triển khai tại hiện trường, kiểm soát tiến độ, chất lượng, chi phí và an toàn trước khi nghiệm thu, bàn giao.
Mỗi giai đoạn cần sự tham gia và phối hợp của nhiều nhóm chuyên môn. Bên cạnh kỹ sư hiện trường còn có kiến trúc sư, kỹ sư kết cấu, hạ tầng, cơ điện, nhân sự BIM, QS, dự toán, đấu thầu, hợp đồng, quản lý chất lượng, quản lý dự án, trắc đạc và an toàn.
Một dự án cũng không thể vận hành nếu thiếu các bộ phận hỗ trợ như tài chính – kế toán, nhân sự, mua sắm, logistics, truyền thông và phiên dịch.
Bức tranh này giúp học sinh 2K8 hiểu rằng học xây dựng không đồng nghĩa với việc chỉ làm việc ngoài công trường. Những bạn yêu thích công nghệ, phân tích, thiết kế, quản lý chi phí hoặc công việc văn phòng vẫn có nhiều hướng phát triển phù hợp. Năng lực, sở trường và khả năng thích nghi quan trọng hơn những định kiến về giới tính hoặc môi trường làm việc.
Khoảng Cách Giữa Sinh Viên Giỏi Và Người Làm Được Việc
Từ kinh nghiệm của doanh nghiệp, bà Ngô Ngọc Vân chỉ ra rằng sinh viên mới tốt nghiệp có thể đã được trang bị kiến thức nhưng vẫn gặp khó khăn khi phải vận dụng vào dự án cụ thể.
Người mới có thể chưa quen đọc và kiểm tra bản vẽ, chưa hiểu trình tự triển khai dự án, thiếu kỹ năng báo cáo hoặc chưa biết phối hợp với các bộ phận khác. Một số sinh viên còn ngại đặt câu hỏi, chờ được giao việc hoặc chưa quen với yêu cầu nghiêm ngặt về tiến độ, chất lượng và an toàn.
Những hạn chế đó không có nghĩa sinh viên yếu, mà phản ánh khoảng cách tự nhiên giữa giảng đường và môi trường nghề nghiệp. Khoảng cách này hoàn toàn có thể được rút ngắn nếu người học được tiếp xúc với công việc, nhận hướng dẫn và phản hồi từ sớm.
Doanh nghiệp cũng không kỳ vọng sinh viên mới tốt nghiệp phải biết tất cả. Điều tạo ra sự khác biệt là nền tảng chuyên môn, thái độ học hỏi, tính chủ động, sự trung thực về năng lực và khả năng tiến bộ sau mỗi lần được góp ý.
Năm Nhóm Năng Lực Tạo Nên Một Sinh Viên Sẵn Sàng Nghề Nghiệp
Theo chia sẻ tại chương trình, một sinh viên có thể bắt nhịp tốt với môi trường doanh nghiệp khi hội tụ năm nhóm năng lực.
Trước hết là nền tảng chuyên môn để hiểu bản chất vấn đề. Tiếp theo là khả năng sử dụng công cụ và biến kiến thức thành một sản phẩm hoặc phương án giải quyết. Bên cạnh đó, sinh viên phải có tinh thần trách nhiệm, tôn trọng tiến độ, chất lượng và các tiêu chuẩn an toàn.
Kỹ năng giao tiếp, báo cáo và phối hợp cũng đặc biệt quan trọng bởi một dự án không bao giờ được hoàn thành bởi một cá nhân. Cuối cùng là khả năng học hỏi, tiếp nhận phản hồi và thích nghi với những thay đổi trong công việc.
Điểm số và chứng chỉ có thể phản ánh một phần quá trình học tập, nhưng doanh nghiệp còn quan tâm đến những gì ứng viên từng thực hiện, cách xử lý vấn đề và thái độ được thể hiện trong quá trình phỏng vấn hoặc làm việc thử.
Học Gắn Với Hành Không Bắt Đầu Ở Năm Cuối
Một quan niệm phổ biến là sinh viên chỉ cần đến năm cuối mới đi thực tập. Tuy nhiên, theo hai khách mời, nếu chờ đến giai đoạn này mới bắt đầu tìm hiểu công việc, người học rất dễ bỡ ngỡ.
“Học gắn với hành” cần được triển khai như một hành trình liên tục. Ở giai đoạn đầu, sinh viên có thể nghe chuyên gia chia sẻ, tham quan văn phòng, doanh nghiệp hoặc công trường để hiểu nghề. Khi có thêm kiến thức, người học bắt đầu tiếp cận bản vẽ, hồ sơ mẫu, phần mềm và những tình huống dự án phù hợp.
Các kỳ kiến tập, thực tập cần có người hướng dẫn, đầu việc, thời hạn và tiêu chí đánh giá rõ ràng. Sau mỗi trải nghiệm, sinh viên phải biết mình đã học được gì, còn thiếu gì và cần thay đổi điều gì. Khi đó, việc thực tập mới thực sự tạo ra năng lực thay vì chỉ là một hoạt động mang tính hình thức.
Bốn Năm Đại Học – Bốn Chặng Chuẩn Bị Nghề Nghiệp
Từ nội dung trao đổi, hành trình đại học của một sinh viên có thể được hình dung qua bốn chặng phát triển liên tục.
Năm thứ nhất là thời điểm hiểu ngành, hiểu nghề và hiểu bản thân. Sinh viên cần xây dựng kỷ luật học tập, nền tảng ngoại ngữ, tin học và chủ động tham gia các hoạt động hướng nghiệp, tham quan hoặc giao lưu với doanh nghiệp.
Sang năm thứ hai, người học bắt đầu làm quen với công cụ, bản vẽ, hồ sơ mẫu và các tình huống nghề nghiệp. Kiến thức trên lớp cần từng bước được chuyển thành bài tập, sản phẩm hoặc phương án giải quyết vấn đề.
Năm thứ ba là giai đoạn va chạm rõ nét hơn với môi trường làm việc thông qua kiến tập hoặc thực tập. Đây cũng là lúc sinh viên nhận ra mình phù hợp với thiết kế, hiện trường, chi phí, công nghệ hay quản lý dự án.
Đến năm cuối, người học cần hướng tới trạng thái sẵn sàng gia nhập doanh nghiệp: tham gia thực tập chuyên sâu, thực hiện đồ án gắn với thực tế, hoàn thiện CV, portfolio và kỹ năng phỏng vấn.
Lộ trình này cho thấy sự sẵn sàng nghề nghiệp không được hình thành trong một kỳ thực tập ngắn mà là kết quả của những bước chuẩn bị được tích lũy qua từng năm.
Nhà Trường Và Doanh Nghiệp Cùng Đồng Hành, Sinh Viên Là Người Quyết Định
Trong quá trình đào tạo, nhà trường đảm nhiệm việc xây dựng chương trình, cung cấp kiến thức nền tảng, bảo đảm chuẩn đầu ra và tổ chức các hoạt động học tập. Doanh nghiệp mang đến bối cảnh nghề nghiệp, tiêu chuẩn thực tế, chuyên gia, tình huống dự án, môi trường trải nghiệm và những phản hồi trực tiếp.
Sự hợp tác giữa GIZA Group và Trường Đại học Intracom được định hướng từ việc giúp sinh viên hiểu nghề, phát triển năng lực đến kết nối những cơ hội thực tập và tuyển dụng khi đáp ứng yêu cầu.
Tuy nhiên, việc có thêm cơ hội tiếp cận doanh nghiệp không đồng nghĩa sinh viên mặc nhiên được lựa chọn. Kết quả còn phụ thuộc vào kế hoạch, nhu cầu thực tế, tiêu chí đánh giá và quá trình rèn luyện của mỗi người.
Nhà trường và doanh nghiệp có thể mở ra cánh cửa, nhưng sinh viên phải là người chủ động bước qua cánh cửa đó. Việc đặt câu hỏi, tiếp nhận phản hồi, lưu lại sản phẩm và nghiêm túc với từng trải nghiệm sẽ quyết định cơ hội có được chuyển hóa thành năng lực hay không.
Đại Học Không Chỉ Là Chọn Ngành, Mà Là Chọn Cách Mình Trưởng Thành
Dù khai thác hai lĩnh vực khác nhau, hai phiên livestream đều gặp nhau ở một thông điệp xuyên suốt: sinh viên không nên chờ đến ngày tốt nghiệp mới bắt đầu học nghề.
Người học Luật cần biết sử dụng và kiểm chứng AI thay vì phụ thuộc vào công nghệ. Sinh viên kỹ thuật cần hiểu một dự án được vận hành như thế nào thay vì chỉ học từng môn chuyên ngành riêng lẻ. Dù lựa chọn lĩnh vực nào, người trẻ cũng cần nền tảng chuyên môn, kỹ năng số, khả năng phối hợp, tinh thần trách nhiệm và sự chủ động trước các cơ hội trải nghiệm.
Với học sinh 2K8, lựa chọn đại học vì vậy không chỉ là lựa chọn một ngành học hoặc một tấm bằng. Đó còn là lựa chọn môi trường giúp mình sớm hiểu nghề, được thử sức với tình huống thực tế, được hướng dẫn, phản biện và từng bước tạo ra những sản phẩm chứng minh năng lực.
Khi giảng đường được kết nối với doanh nghiệp, công nghệ và các dự án thật, bốn năm đại học không còn là khoảng thời gian chờ đợi ngày tốt nghiệp. Đó trở thành một hành trình chuẩn bị có định hướng, để mỗi sinh viên bước vào thị trường lao động với sự tự tin và khả năng bắt tay vào công việc.
