Sau kỳ thi, học sinh nên làm gì để chọn đúng ngành đại học?

Kỳ thi khép lại cũng là lúc một hành trình mới bắt đầu. Sau những ngày tháng miệt mài ôn luyện, nhiều học sinh bước vào giai đoạn quan trọng không kém: lựa chọn ngành học đại học. Đây không chỉ là quyết định về một chương trình đào tạo, mà còn là bước đi đầu tiên trên con đường định hình năng lực, nghề nghiệp và tương lai của mỗi người trẻ.

Không ít bạn sau kỳ thi cảm thấy nhẹ nhõm nhưng cũng nhanh chóng rơi vào trạng thái băn khoăn. Nên chọn ngành theo sở thích hay theo cơ hội việc làm? Nên nghe lời khuyên của gia đình hay tin vào mong muốn của bản thân? Nên chọn ngành đang được nhiều người quan tâm hay ngành phù hợp với năng lực cá nhân? Những câu hỏi ấy hoàn toàn tự nhiên, bởi chọn ngành là một quyết định cần sự tỉnh táo, hiểu biết và lộ trình suy nghĩ nghiêm túc.

Với Trường Đại học Intracom, hành trình chọn ngành của người học luôn được nhìn nhận như một quá trình khám phá bản thân và xây dựng tương lai. Nhà trường không chỉ đồng hành trong công tác tuyển sinh, mà còn chú trọng giúp học sinh, phụ huynh hiểu rõ từng lĩnh vực đào tạo, nhận diện năng lực cá nhân và lựa chọn hướng đi phù hợp với yêu cầu của thời đại.

1. Nhìn lại bản thân trước khi bước ra thị trường

Sau kỳ thi, nhiều học sinh có xu hướng vội vàng tìm kiếm ngành học đang được quan tâm nhiều nhất hoặc tham khảo danh sách những nghề được cho là có thu nhập cao. Thị trường lao động là yếu tố quan trọng, nhưng nếu bỏ qua việc nhìn lại bản thân, lựa chọn ngành học rất dễ trở thành quyết định cảm tính.

Trước khi chọn ngành, học sinh cần dành thời gian tự trả lời những câu hỏi cốt lõi:

• Mình thường hứng thú với lĩnh vực nào trong quá trình học tập?
• Mình có thế mạnh về tư duy logic, giao tiếp, ngôn ngữ, sáng tạo, chăm sóc hay tổ chức?
• Mình thích làm việc với con người, dữ liệu, máy móc, văn bản hay ý tưởng?
• Mình có thể kiên trì với lĩnh vực nào trong nhiều năm tới?
• Mình mong muốn công việc tương lai mang lại giá trị gì cho bản thân và cộng đồng?

Một lựa chọn đúng không nhất thiết phải là lựa chọn khiến mọi người xung quanh ấn tượng ngay lập tức. Lựa chọn đúng là lựa chọn giúp người học có động lực để theo đuổi, có khả năng phát triển lâu dài và nhìn thấy bản thân trong hành trình nghề nghiệp phía trước.

2. Tìm hiểu ngành học bằng góc nhìn thực tế

Chọn ngành không nên chỉ dừng lại ở tên gọi. Một ngành học nghe quen thuộc chưa chắc đã dễ hiểu, một ngành học mới mẻ chưa chắc đã xa lạ. Điều quan trọng là học sinh cần tìm hiểu sâu xem ngành đó học gì, rèn luyện kỹ năng nào, phù hợp với nhóm tính cách nào và có thể dẫn tới những công việc nào sau khi tốt nghiệp.

Khi tìm hiểu một ngành học, các bạn nên quan tâm đến các nội dung sau:

• Chương trình đào tạo gồm những nhóm môn học nào.
• Ngành học yêu cầu năng lực tư duy, kỹ năng và thái độ ra sao.
• Cơ hội thực hành, thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp trong quá trình học.
• Những vị trí công việc có thể đảm nhận sau tốt nghiệp.
• Khả năng học lên, chuyển hướng hoặc kết hợp liên ngành trong tương lai.
• Xu hướng phát triển của lĩnh vực đó trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập.

Tại Trường Đại học Intracom, các nhóm ngành đào tạo được định hướng gắn với thực tiễn, giúp người học hiểu rõ mối liên hệ giữa kiến thức trên giảng đường và yêu cầu nghề nghiệp. Học sinh quan tâm đến Công nghệ có thể tìm hiểu về lập trình, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, robot, vi mạch và các giải pháp số. Những bạn yêu thích Kinh tế có thể tiếp cận quản trị, tài chính, kế toán, marketing, mô hình kinh doanh và tư duy khởi nghiệp. Với nhóm Luật, người học được mở rộng góc nhìn về pháp lý doanh nghiệp, kinh tế số, tài sản, hợp đồng và quản trị rủi ro. Các bạn yêu thích Ngôn ngữ có thể phát triển năng lực giao tiếp, biên phiên dịch, làm việc trong môi trường quốc tế. Khối Chăm sóc sức khỏe lại phù hợp với những người có tinh thần trách nhiệm, sự cẩn trọng và mong muốn phục vụ cộng đồng.

3. Cân bằng giữa sở thích, năng lực và cơ hội nghề nghiệp

Một trong những sai lầm thường gặp sau kỳ thi là chọn ngành chỉ theo một yếu tố duy nhất. Nếu chỉ chọn theo sở thích mà không xét đến năng lực, người học có thể gặp khó khăn khi bước vào chương trình chuyên sâu. Nếu chỉ chọn theo cơ hội việc làm mà không có sự yêu thích, sinh viên dễ mất động lực trong quá trình học. Nếu chỉ nghe theo mong muốn của người khác, các bạn có thể rơi vào trạng thái học tập thụ động và thiếu gắn bó với ngành đã chọn.

Chọn đúng ngành cần sự cân bằng giữa ba yếu tố:

• Sở thích giúp người học có động lực bắt đầu.
• Năng lực giúp người học có khả năng theo đuổi.
• Cơ hội nghề nghiệp giúp lựa chọn có giá trị lâu dài.

Ba yếu tố này không phải lúc nào cũng trùng khớp hoàn toàn ngay từ đầu. Có bạn yêu thích Công nghệ nhưng cần rèn thêm tư duy toán học và logic. Có bạn muốn học Kinh tế nhưng cần phát triển kỹ năng giao tiếp, phân tích dữ liệu và quản lý thời gian. Có bạn yêu Ngôn ngữ nhưng cần sự kiên trì luyện tập mỗi ngày. Có bạn quan tâm ngành Luật nhưng phải chuẩn bị tinh thần đọc nhiều, viết nhiều và lập luận chặt chẽ.

4. Chủ động tìm kiếm tư vấn từ người có kinh nghiệm

Sau kỳ thi, học sinh thường tiếp nhận rất nhiều luồng thông tin từ mạng xã hội, bạn bè, gia đình và các diễn đàn tuyển sinh. Nguồn thông tin phong phú giúp các bạn có thêm góc nhìn, nhưng cũng dễ gây nhiễu nếu không biết chọn lọc. Vì vậy, việc tìm kiếm tư vấn từ những người có chuyên môn và kinh nghiệm là vô cùng cần thiết.

Học sinh có thể trao đổi với:

• Thầy cô giáo chủ nhiệm hoặc giáo viên bộ môn hiểu rõ năng lực học tập của mình.
• Cố vấn tuyển sinh để được giải thích về ngành học, phương thức xét tuyển và hồ sơ.
• Sinh viên khóa trước để nghe chia sẻ về trải nghiệm học tập thực tế.
• Người đang làm nghề để hiểu rõ yêu cầu công việc và môi trường lao động.
• Phụ huynh để cân nhắc thêm điều kiện gia đình, tài chính và định hướng lâu dài.

Tại Trường Đại học Intracom, đội ngũ tư vấn tuyển sinh luôn đồng hành cùng thí sinh trong quá trình tìm hiểu ngành học và chuẩn bị hồ sơ. Việc được lắng nghe, giải đáp thắc mắc và định hướng kịp thời giúp học sinh giảm bớt áp lực, tránh việc chọn ngành vội vàng và có thêm sự tự tin để vững bước khi đưa ra quyết định trước ngưỡng cửa lớn của cuộc đời.